Virtual laboratoriya

Elektr energiyasini aylanma harakatga aylantiradi. Kuchlanish oshsa — tezroq aylanadi, qutblar almashtirilsa — teskari aylanadi.

Qayerda: Robot g'ildiraklari, ventilyator, o'yinchoq mashinalar.

Motor tez aylanayotganda g'ildirakni qo'l bilan to'xtatmang. Batareyani faqat kattalar ulasin.

Aniq burchakka buriladi va o'sha holatda turadi. Kontroller unga impuls yuboradi: impuls kengligi burchakni belgilaydi (taxminan 1 ms → 0°, 2 ms → 180°).

Qayerda: Robot qo'li, rul, kamera burilishi.

Eshitilmaydigan tovush yuboradi va aks-sado qaytguncha vaqtni o'lchaydi. Tovush sekundiga ~343 metr yuradi, shuning uchun: masofa = vaqt × 343 ÷ 2 (borib-qaytgani uchun ikkiga bo'lamiz).

Qayerda: To'siqdan qochuvchi robotlar, avtomobil parkovka sensori, ko'rshapalak ham shunday «ko'radi».

Infraqizil nur yuboradi va qancha qaytganini o'lchaydi. Oq yuza ko'p, qora yuza kam qaytaradi. Chegaradan (threshold) past bo'lsa — «chiziq ustida» deb hisoblanadi.

Qayerda: Chiziq bo'ylab yuruvchi robotlar, ombor robotlari, printer qog'oz sensori.

Yuzadan qaytgan qizil, yashil va ko'k (RGB) nur miqdorini o'lchaydi. Dastur shu uch sondan rangni aniqlaydi — xuddi RoboStep'dagi rangli belgilar kabi.

Qayerda: Saralash robotlari, rangli chiziq bo'ylab yurish, sanoat nazorati.

Mikrokontroller LED'ni juda tez yoqib-o'chiradi (PWM). Yoqilgan vaqt ulushi (to'ldirish koeffitsienti) qancha katta bo'lsa — LED shuncha yorqin ko'rinadi. Ko'z miltillashni sezmaydi.

Qayerda: Indikatorlar, ekran yoritgichi, motor tezligini boshqarish ham PWM bilan.

LED'ni doim rezistor bilan ulang — aks holda kuyib qoladi.

Kontroller buzzer'ga ma'lum chastotada signal beradi. Chastota (Hz) — sekundiga necha marta tebranish: ko'p bo'lsa baland ovoz, kam bo'lsa past.

Qayerda: Robot signallari, budilnik, maishiy texnika ovozlari.

Robotning «miyasi» — kichik kompyuter. U doimiy siklda ishlaydi: sensorlarni o'qiydi, dasturdagi shartlarni tekshiradi va motorlarga buyruq beradi. Sekundiga yuzlab marta!

Qayerda: Har qanday robot, aqlli uy qurilmalari, kir yuvish mashinasi.

Batareyalar ketma-ket ulanganda kuchlanish qo'shiladi: 1,5 V × 4 = 6 V. Ko'p robot to'plamlari past (5–9 V) kuchlanishda ishlaydi — bu xavfsiz o'rganish uchun.

Qayerda: Har qanday mobil robot.

Hech qachon uydagi rozetka (220 V) bilan tajriba qilmang! Batareyani qisqa tutashtirmang, shishgan yoki issiq batareyani ishlatmang. Har doim kattalar yonida ishlang.